Bavel.info  Bavel.info
Bavel.info
Historie dorp Bavel



Jaartallen

Historie Bavel

1299

De eerste vermelding van Bavel stamt uit 1299. In dit document werden in inkomsten van de parochie van Gilze en de Abdij van Thorn geregeld. Hierin werd vermeld dat ook de inwoners van Bavel tienden moesten afdragen.

1317

In 1317 werd Bavel een zelfstandige parochie, die afgesplitst werd van die van Gilze. Bavel was ooit een zelfstandige heerlijkheid, maar werd uiteindelijk deel van de Baronie van Breda. Een dorp met een echte kern is Bavel lang niet geweest. Het bestond veeleer uit een aantal verspreid liggende buurtschappen met een kerk.

16e eeuw

Er was sprake van ontginningen en reeds in de 16e eeuw werd een deel van de heide met bos beplant.

1900

Uiteindelijk werd na 1900 het bos weer in landbouwgrond omgezet. Bavel was toen een straatdorp dat geleidelijk meer woningen ging omvatten.

1942

Bavel is nooit een zelfstandige gemeente geweest. Vanouds behoorde het tot de schepenbank Ginneken en Bavel. In de periode vóór 1942 behoorde het eveneens tot de gemeente Ginneken en Bavel. In dit jaar werd de plaats Ginneken door de gemeente Breda geannexeerd, waarna het restant van de gemeente in de nieuwe gemeente Nieuw-Ginneken opging.

1960

Deze gemeente werd bij de gemeentelijke herindeling in 1997 opgeheven, waarna Bavel bij Breda werd gevoegd. Een deel van het buitengebied is overgegaan naar de gemeente Alphen-Chaam. Het betreft het deel ten zuiden van de A58. Om verwarring te voorkomen met het Bredase deel werd aan dit gebied aanvankelijk de naam Geersbroek toegekend. Protest bij de gemeente Alphen-Chaam heeft ertoe geleid dat de naam Bavel ook voor het Alphen-Chaamse deel gehandhaafd blijft. Daarom bestaat er ook een deel Bavel in de gemeente Alphen-Chaam. In 1996, kort voor de opheffing van de gemeente Nieuw-Ginneken, heeft die gemeente een dorpswapen voor Bavel vastgesteld, dat door zowel Breda als Alphen-Chaam is bevestigd. Het dorpswapen heeft uitsluitend een ceremoniële functie.

1997

In de jaren na 1960 kwam Bavel in toenemende mate onder invloed van verstedelijking. Autowegen werden aangelegd en uiteindelijk kwam Bavel vlak bij een autowegknooppunt te liggen en werd aan twee zijden door snelwegen ingesloten. Ook kwamen er woonwijken en groeide Bavel uit tot een echt dorp.

Na 2000

De voorlopig laatste wijk is Nieuw Wolfslaar, die in het eerste decennium van de 21e eeuw werd gebouwd, echter van het dorp afgesneden door de A27.

Naar boven

Jaartallen

Historie Maria Hemelvaart kerk

1648

In 1648 wordt de uitoefening van de katholieke godsdienst verboden en de oude kerk komt in het bezit van de gereformeerden. De parochianen wijken eerst uit naar de kapel van Kasteel IJpelaar.

1683

Vanaf 1683 wordt gebruik gemaakt van een schuurkerk.

1809

In 1809 wordt de zwaar vervallen oude kerk van Bavel teruggegeven aan de rooms-katholieken.

1853

Nadat in 1853 in Nederland de katholieke hiërarchie is hersteld en er weer bisdommen met bisschoppen zijn, wordt in 1855 de bestaande parochie van Bavel bevestigd door de Bredase bisschop Mgr. Van Hooydonk. De oude parochiegrenzen blijven praktisch gehandhaafd. Naast de heilige Brigida krijgt de parochie nu als eerste patrones Onze Lieve Vrouw en de kerk wordt de kerk van O.L. Vrouw ten Hemelopneming (ook wel H. Maria Hemelvaart genoemd).

1883/1885

Omdat de bijna 400 jaar oude kerk te klein is geworden wordt, door pastoor Leyten, besloten om een nieuwe kerk te bouwen. Architect J.J. Langelaar, een leerling van Pierre Cuypers, krijgt de opdracht voor het ontwerp waarna de bouw kan aanvangen en op 6 april 1886 een eerste steen worden gelegd. Op 23 mei 1887 wordt de kerk geconsacreerd door de vroegere pastoor Leyten die inmiddels tot bisschop is gewijd. De oude 15e eeuwse parochiekerk wordt in 1888 afgebroken. De Brigidaklok uit 1463 wordt in de toren van de nieuwe kerk gehangen.

1940/1945

In 1940, aan het begin van de tweede wereldoorlog, worden veel inwoners van Bavel geëvacueerd. De schade aan de kerk bleef beperkt. Op 28 oktober 1944, tijdens de bevrijding door de Polen, is er veel schade in het dorp en er zijn enkele doden te betreuren. De toren en ramen van de kerk hebben veel schade opgelopen. In de maanden na de bevrijding wordt door neervallende vliegende bommen nog meer schade aan het kerkgebouw toegebracht. Het volledige herstel vergt enkele jaren.

1974

Plannen om een nieuwe kerk te bouwen gaan niet door. De kerk wordt in 1974 van binnen grondig gerestaureerd en komt op de lijst van rijksmonumenten. Toren en buitenkant van de kerk worden gerestaureerd. De neogotische kerk kan nu als de belangrijkste en grootste nog bestaande kerk van architect Van Langelaar worden beschouwd - sinds de sloop van de nóg grotere Maria Hemelvaartkerk in Breda in 1967, die ook door hem werd ontworpen.


Naar boven

Brigida meisjesschool.






De Brigida meisjesschool stond aan de Kloosterstraat op de plaats waar nu het Jack van Gilsplein is.
Links het klooster nu een cultureel centrum.
maar toen nog als klooster in gebruik door de congregatie: Franciscanessen van Mariadal.
Het klooster te Bavel werd in 1923 gebouwd onder architect Dom Bellot osb.
De zusters begonnen met een bewaarschool en een naaischool en in 1930 met de Sint Brigidaschool voor lager onderwijs voor meisjes.
Later waren de zusters ook nog werkzaam op de Landbouw- en Huishoudschool, waarvan ze middels gebouwen en financiën de oprichting mogelijk maakten.
Daarnaast werkte een zuster in de wijkverpleging.





Op het plein voor de Brigida Meisjesschool stond tot ongeveer 1976 het patronaat.










Op het plein voor de Brigida Meisjesschool stond tot ongeveer 1976 het patronaat.





Wethouder Jack van Gils, het Jack van Gilsplein is naar hem vernoemd.
Jack van Gils was van 1966 t/m 1995 wethouder van de gemeente nw.Ginneken.



Naar boven

Aloysius Jongensschool.






De Aloysius jongensschool stond aan de Kerkstraat, op dit moment zit hier nu de apotheek.
deze foto is van het begin 20e eeuw, de kinderen spelen hier nog aan de voorkant.
de foto is genomen vanaf de kerk, er was nog geen verhard kerkplein.
Links op de foto zie je nog net een schuurtje staan.





Op deze foto is de speelplaats voor de kinderen aan de voorkant, al omgeven door een muur met hek.
Achteraan zie je het huis van de bovenmeester.
Hier is de schoolingang nog aan de voorkant, nadat later de speelplaats naar achteren is verplaats wordt op de plaats van de deuren een extra lokaal gemaakt.





De Aloysius jongensschool hier nog in gebruik als jongensschool (tot 1976), Hier is aan de voorkant op de plaats van de oude ingang een extra lokaal gemaakt en de ingang en speelplaats zijn nu aan de achterkant.
Na het gereedkomen van de basisisschool de Tweeschaar in de Schoolstraat (bestaat niet meer) is deze school overbodig geworden.
De gemeente besluit in 1976 dat het gebouw gebruikt kan worden door de bejaarden en 2 lokalen voor de nog op te richten Peuterspeelzaal.
Later is na een verbouwing de Regenboogapotheek in het gebouw gekomen.





Een foto van de achterkant van de jongensschool, de speelplaats.
Links zie je nog een noorgebouw, dit is vanweg ruimtegebrek gekomen.
Op de plaats van de speelplaats staan nu appartementen.





De achterkant van de Aloysiusschool. Op de plaats van het stroomhuisje staan nu appartementen en is de schoolstraat.
En aan de linkervoorzijde zal rond 1973 sporthal de huif gebouwd worden.

Naar boven